سؤال : لطفا اگر ممكن است بفرمائيد عشق در شعرهاي شما چه نقشي دارد؟

جواب : شما مي دانيد كه اصولا خودشناسي از راه علم و عقل و تفكرحاصل نمي شود لازمه خودشناسي عشق است، عشق هم تشعشع ذات الهي است.اما مراتب مختلف دارد، كلاسهاي متفاوت دارد.خيلي ها هستند عشق و هنر را مي گيرند، اما چون كلاسشان پائين است لباس و ظاهر آن را به جاي خود آنها مي گيرند تنها كساني كه به كلاس بالاتر مي رسندمعني اينها را درك مي كنند.انسان هم يكمرتبه نمي تواند به بالاترين كلاس برسد، اينست كه انسان يكمرتبه حافظ متولد نمي شود، حافظ را بايد از چهل سالگي به بالا شناخت.يعني از وقتي كه به آخرين كلاس رسيده.عشق در سنين مختلف، محدوده هاي مختلفي دارد.عشق به پدر، عشق به مادر، عشق به يك دختر‌‍[اما انسان كامل دراين كلاسهاي پائين درجا نمي زند] محدوده را بزرگتر و بزرگتر مي كند تا جائي كه، تمام آفرينش را مي گيرد و نظير سعدي مي گويد، عاشقم برهمه عالم، كه همه عالم از اوست.با اين وصف مي توان گفت كه من با عشق زاده شدم، با عشق زندگي كردم و با عشق هم جان خواهم داد.طبعا شعر من هم انعكاسي از روحيات واقعي خودم هست.

سؤال : آيا يك شاعر مي تواند تمامي احساسات خود را درمورد موضوعي خاص به وسيله ي شعر بيان كند؟

جواب : نه خير، انسان نمي تواند آنچه بالقوه دارد، تماما به فعل درآورد.يك شاعر حتي در موفق ترين اثرش، آنچه را كه در ايده آل دارد نمي تواند تصوير كند، منتها مسأله نسبيت است يكي توانائي تصوير گوشه اي از ايده آلش را دارد و يكي به ايده آلش نزديك مي شود.

سؤال : درمورد نيما چه نظري داريد؟

براي مشاهده متن كامل بر روي " ادامه متن " كليك كنيد

«حيدربابايه سلام» و نظيره‌ها و صمد

اسد بهرنگي

در دانشسراي مقدماتي درس مي‌خواندم مرحوم «كارنگ» كه آن موقع معلم ما بود،  كتاب «حيدربابايه سلام» را كه تازه منتشر شده بود به كلاس آورد و به بچه‌ها گفت: «حتماُّ اين كتاب رابخريد و بخوانيد.» شاگردان از ايشان خواستند چند شعر از كتاب را بخواند، ولي آن مرحوم گفت: «نه! نميتوانم.» بچه‌ها اصرار كردند. ايشان باز از خواندن كتاب خودداري كردند و گفتند: «حالا اين مانده كه بروند و بگويند فلاني در كلاس شعر تركي خوانده است.» آن وقت بود كه متوجه شديم اين بار «نفوذ سحرآميز مادر و بازگويي‌هاي گذشته‌ها» شاعر را به زبان مادري بازگردانده و منظومه‌اي به زبان تركي آذري سروده است. يا اگر به زبان خود شاعر بگوييم: «آخرين كوكبة اشك وداعم از شعر، منظومة (حيدربابا) و قطعة (اي واي مادرم) را به وجود آورد.»

آن روز من با كتاب «حيدربابايه سلام» به خانه برگشتم و همراه «صمد» شروع به خواندن اشعار كتاب كرديم. اشعار به سادگي تمام گفته شده بود. ما كه تا آن روز شعر تركي غير از كتاب نوحة «قُمري» نخوانده بوديم از ديدن اينهمه سادگي و كلمات خودماني در منظومه در اثر بي‌تجربگي باور نمي‌كرديم كه اين گفته‌‌ها شعر باشند. كتاب را براي پدر، كه با سواد كم‌اش بيشتر اشعار واحد را ازبر بود، خوانديم، او هم باور نكرد كه اين نوشته‌ها شعر باشند.

در آنزمان به سبب محدوديتي كه رژيم براي چاپ كتب تركي قايل بود، غير از كتب «نوحه» و يا كتبي از قبيل «حسين كرد شبستري»، «امير ارسلان نامدار»، «رستم‌نامه» كتاب ديگري چاپ نمي‌شد. البته وحشت رژيم از چاپ كتاب به زبان تركي دو علت داشت. اول اينكه به دنبال خفقان رضاخاني سياست دولت رجعت به گذشتة دور ايران بود و علم كردن شاهان گذشته امثال كوروش كبير و انوشيروان عادل و... و منظور، ايجاد به اصطلاح اتحاد و يگانگي و سوق دادن مردم به طرف «مليت» و «زبان» واحد بود و براي حصول بهاين هدف زبان پرتكلم تركي آذري به نظر متفكرين رژيم خار راه بود و مي‌بايست به نحوي سركوب مي‌شد.دوم اينكه وقتي به تاريخ ادبيات مكتوب و شفاهي آذربايجان نظر مي‌افكندند مي‌ديدند به قول «صمد بهرنگي» سراسر ادبيات آذربايجان «يوموروق» است. خوب. معلوم است اگر اين «يوموروق»ها آزاد گذاشته مي‌شدند چه پيش مي‌آمد.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

شهرت جهاني شهريار

دكتر غلامحسين بيگدلي

شنيده‌ام وقتي يكي از اساتيد ادب، ترجمة شعر «پيام به انيشتين» شهريار را براي آن رياضي‌دان و نابغة روزگار مي‌خواند انيشتين با احترام و حيراني سه بار به افتخار استاد شهريار از جاي خود برمي‌خيزد و اشك شوق در ديدگانش حلقه مي‌زند و زير لب زمزمه‌هايي با خود مي‌كند كه كسي نمي‌شنود بجز خدا و انيشتين.

شعر «پيام به انيشتين» استاد شهريار نشانگر روحية والاي انسان‌دوستي و در عين حال ميهن‌دوستي ايشان مي‌باشد. استاد شهريار در قسمتي از اين شعر گفته است:

انيشتين صدهزار احسن وليكن صدهزار افسوس

حريف از كشف و الهام تو دارد بمب مي‌سازد

انيشتين اژدهاي جنگ!

جهنم كام وحشتناك خود را باز خواهد كرد

دگر پيمانة عمر جهان لبريز خواهد شد

دگر عشق و محبت از طبيعت قهر خواهد كرد

انيشتين پا فراتر نه جهان عقل ه طي كن

كنار هم ببين موسي و عيسي و محمد را

كليد عشق را بردار و حل اين معما كن

انيشتين باز هم بالا

خدا را نيز پيدا كن

افتخار مي‌كنم كه به سهم خود حق شاگردي استاد شهريار را به جاي آوردم و اين شاهكار جاويدان يعني شعر «پيام به انيشتين» را به زبان تركي آذري ترجمه كردم.

شهريار يكي از شعرا و گويندگان بزرگ روزگار ماست كه بي‌هيچ واسطه و دستاويز و ثنا و مدح توانسته است از گوشة اطاق محقر خود جهان گرفته و شهرة آفاق گردد و آوازة هنرش از مرزهاي كشور فراتر رود و جهاني گردد.

اي سكندر تو به ظلمات ابد جان بسپار                 عمر جاويد نصيب دگران خواهد شد

استاد شهريار اين بيت نغز و پرمعني را كه وصف‌الحال خود استاد نيز هست، مانند ديگر الهاماتش نخواسته و ندانسته در يكي از غزلهايش آورده است و اينچنين است كه جهانگشايان و فرمانروايان چند صباحي بيش نمي‌توانند در عرصة جهان با تاخت و تاز و كشتار، حكومت نمايند ولي دانشمندان و اهل علم مانند فردوسي‌ها، مولوي‌ها، سنائي‌ها، سعدي‌ها، حافظ‌ها، شكسپيرها، ولترها، هوگوها، تولستوي‌ها و شهريارها پيوسته بر دلها و جانها فرمانروايي مي‌كنند و خواهند كرد و به ابديت مي‌پيوندند، به طوري كه خود شهريار هم مي‌گويد:

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

تبریز - خبرگزاری مهر: 27 شهریور ماه همواره روزی تلخ و فراموش ناشدنی برای شعر و ادب ایران زمین است جایی که استاد سخن محمد حسین شهریار پس از سالها عمر بابرکت روی به سوی معشوق نهاد.

به گزارش خبرنگار مهر در تبریز، جمعه 27 شهریور 88 حسرت فراق شهریار 21 ساله شد. این روز به احترام خدمات انکارناپذیر استاد شهریار به شعر معاصر،‌ با تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی " روز ملی شعر و ادب " نامیده شده است.

اما امروز به رغم این مصوبه وزین هیچ برنامه ای نه تنها در تهران و سایر شهرستانها بلکه در زادگاه وی نیز برگزار نمی شود.

مرور برنامه های فرهنگی ادارات ارشاد و انجمنهای ادبی در سراسر کشور نشان داد که امروز برنامه خاصی برای بزرگداشت این بزرگمرد تاریخ شعر و ادب کشور منظور نشده است و اغلب مسئولان نیز همزمانی برنامه های روز جهانی قدس را بهانه کردند.

این در حالی است که روز جهانی قدس در سراسر کشور و نیز جهان از حدود 9 صبح تا اقامه نماز جمعه برگزار می شود و متولیان امر می توانستند هم شامگاه گذشته و هم عصر امروز برنامه های متنوعی برای بزرگداشت روز ملی شعر و ادب پارسی برگزار کنند.

البته شهریار و شهریارها چه با برگزاری مراسم بزرگداشت و چه بدون آن همواره بر آسمان فرهنگ و ادب ایران می درخشند و اشعار و حالات آنها در میان زندگی مردم جاری است چرا که آنها از مردم برآمده اند، با مردم زیسته اند و در میان آنها آرمیده اند.

محرم زينال‌زاده فيلم سينمايي «سلام بر حيدربابا» را براساس منظومه مشهور محمدحسين شهريار، شهريور ماه كليد مي‌زند.

مـحـرم زيـنال‌زاده به مهر گفت: فيلمنامه براساس خاطره‌هاي دوران كودكي شاعر نوشته شده كه در منظومه حيدربابا هم نشانه‌هايي از اين خاطرات مي‌توان يافت. اين منظومه 72 قطعه است و فيلم هم در 72 سكانس روايت مي‌شود. فيلمنامه آميزه‌اي از واقعيت و خيال است و به ضرورت داستاني، مواردي به واقعيت زندگي شاعر اضافه شده است.

وي درباره شباهت‌هاي فيلم با مجموعه «شهريار» گفت: «سلام بر حيدربابا» شباهتي به مجموعه «شهريار» كمال تبريزي ندارد. نگاه من با تبريزي تفاوت دارد و بخش‌هاي كودكي شهريار در فيلم من روايت مي‌شود. پيش‌توليد شروع شده و با انتخاب عوامل، شهريورماه فيلمبرداري آغاز مي‌شود. اولين سكانس 27 شهريور همزمان با سالروز تولد اين شاعر فيلمبرداري مي‌شود.

اين بازيگر و كارگردان ادامه داد: از بازيگران حرفه‌اي كه به زبان تركي آشنايي داشته باشند، در فيلم استفاده مي‌كنم. تعدادي از شخصيت‌هايي كه در زندگي شهريار حضور داشته‌اند، حتي يك كلمه فارسي حرف نمي‌زده‌اند و مي‌خواهم در فيلم به اين موضوع وفادار باشم. زبان فيلم فارسي، تركي است.

خوانشي بر مطلع غزل معروف استاد شهريار

علي، آينه‌اي خدا‌نما

سينا علي‌محمدي

فردا روز شعر و ادب فارسي و بزرگداشت استاد محمدحسين شهريار است، شاعري كه اغراق نيست اگر بگوييم عمده شهره شدنش را وامدار شعر معروف «هماي رحمت» است و چه مناسبت زيبايي است كه امسال سالروز بزرگداشت او با ماه مبارك رمضان و شهادت مولا علي(ع) تقريبا تقارن پيدا كرده است.

اين مناسبت باعث شد تا نگاه و خوانشي كوتاه به مطلع همين غزل معروف داشته باشيم، مطلعي كه مي‌توان در ارتباط با آن ساعت‌ها نوشت و سخن گفت:

علي اي هماي رحمت تو چه آيتي خدا را

كه به ما سوا فكندي همه سايه هما را

دل اگر خداشناسي همه در رخ علي بين

به علي شناختم من به خدا قسم خدا را

در برخورد نخست با اين دو بيت بايد به وزني كه شهريار براي آن برگزيد، اشاره كرد:

فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن

اين همان وزني است كه شهريار برمي‌گزيند براي روايت ارادت خود به مولا علي(ع) وزني دوري، مرسوم و متعارف كه بر دو پايه هم استوار است:

1 علي اي هماي رحمت

2 تو چه آيتي خدا را.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

شهريور سالروز خاموشي شهريار و روز ملي شعر و ادب فارسي، تداعي‌كننده خاطره اين شاعر عاشق پيشه و طنين دوباره حيدربابا در كوههاي آذربايجان و دل عاشقان وارسته است.

سيد محمد حسين بهجت تبريزي از عزلسرايان معاصر، در سال ‪ ۱۲۸۵هجري شمسي در روستاي زيباي خوشكناب آذربايجان در خانواده‌اي متدين ، كريم الطبع واهل فضل پا بر عرصه وجود نهاد.

شهريار كه دوران كودكي خود را در ميان روستائيان صميمي و خونگرم خوشكناب در كناركوه افسونگر حيدر بابا گذرانده بود، نخستين شعر خويش را در چهار سالگي به زبان تركي آذربايجاني سرود . بي‌شك سرايش اين شعر كودكانه ، گواه نبوغ و قريحه شگفت انگيز او بود.

شهريار شرح حال دوران كودكي خود را در اشعار آذربايجانيش بسيار زيبا، تاثير گذار و روان به تصوير كشيده است.

طبع تواناي شهريارتوانست در ابتداي دهه سي شمسي و در دوران ميانسالي اثر بديع و عظيم حيدربابايه سلام را به زبان مادريش بيافريند.

هنگامي كه شهريار به تبريز آمد مفتون اين شهر جذاب و تاريخ ساز و اديب پرور شد. دوران تحصيلات اوليه خود را در مدارس متحده ، فيوضات و متوسطه تبريز گذراند و با قرائت و كتابت السنه تركي ، فارسي و عربي آشنا شد.

شهريار بعدا به تهران آمد و در دارالفنون تهران درس خوانده و تا كلاس آخر مدرسه طب تحصيل كرد و در چند مريض خانه هم مدارج اكسترني و انترني را گذراند ولي درسال آخر به علل عشقي و ناراحتي خيال و پيش آمدهاي ديگر از ادامه تحصيل محروم شد و با وجود مجاهدتهايي كه بعدا توسط دوستانش به منظور تعقيب و تكميل اين يك سال تحصيل شد، شهريار رغ بتي نشان نداد و ناچار شد كه وارد خدمت دولتي بشود؟ چند سالي در اداره ثبت اسناد نيشابور و مشهد خدمت كرد و در سال ‪ ۱۳۱۵به بانك  کشاورزي تهران داخل شد .

شهريار و موسيقي          

           جواد كريم نژاد

     (فارغ التحصيل رشته موسيقي)

شرح شورانگيز عشق شهريار            درغزل مي پيچد و سيم سه تار

در آسمان شعر و ادب نام شهريار، چون ستاره اي درخشان و پرفروغ  مي درخشد. او شاعري عاشق ،پاكباخته اي صادق و وارسته اي درويش مسلك و پرسوز و ساز بود كه سادگي و صداقت از زندگي و اشعارش هويداست.اشعار دلنشين و روح افزاي اين شاعر سوخته دل با دلهاي لطيف و روح پرور اين خطه پيوندي عميق و ناگسستني دارد، چرا كه وي شاعري بود كه احساس شور را با شعر بيان مي كرد.

زنده ياد استاد شهريار ، شاعري موسيقي دان و موسيقيداني شاعر بود و با يك نگاه جستجوگر در اشعار ايشان مي توان به امر پي برد، غمزه های موسيقائي اوست كه بر شعري مناسب استوار مي گشت و غوغا برمي انگيخت و به عبارتي مي توان گفت از مواردي كه شعر شهريار را در بين شعراي ديگر ممتاز مي سازد همراهي موسيقي با شعر اوست ، بدون شك آشنائي استاد با موسيقي در اشعارش تاثير فراوان داشته و سخن او فرزند اين پيوند و تلفيق ميان شعر و موسيقي است.

در باب موسيقي داني شهريار، جاي هيچ شبهه اي نيست .در شعر و زبان شهريار و در لابلاي اشعار پرنغز و دلنشين او، ريزه كاريهاي موسيقائي يافت مي شود كه گوياي علاقه او به موسيقي و آگاهي او از الحان و نغمه ها و ساختمان آلات موسيقي است. جاي جاي ديوان اشعار وي مملو از واژه ها و اصطلاحات تخصصي موسيقي است و همه اينها از نغمه آگاهي شهريار به موسيقي سخن مي گويند.

به عبارتي ديگر، مي توان گفت كه شهريار ـ آخرين سلطان غزل ـ شاعري موسيقي شناس و خود اهل موسيقي بود كه موسيقي ايراني را ،در حد صاحب نظري دقيق مي شناخت و دستي به ساز و دانگي آواز داشت و به رديف موسيقي ايراني و دستگاهها و گوشه های آن تسلط كامل داشته و همچنين با موسيقي دانان بزرگ معاصر محشور و همنشين بوده و با آنان دوستي و مودتي غير از ديگران داشته است.

محمد حقوقي

بر اهل ادب پوشيده نيست كه غزل از دوران سعدي و حافظ به اين طرف، معمول‌ترين و محبوب‌ترين نوع شعر بوده است و جز شاعران شيوة هندي كه به غزلي با حال و هواي ديگر دست يافتند و جايبحث آن در اينجا نيست، مي‌توان به جرأت گفت كه از قرن هفتم تا دورة معاصر هيچ غزلسرايي ظهور نكرده است كه بتوان در صميميت عاطفه و احساس او ترديد نكرد و او را از بار تأثير غزل سعدي و حافظ مبرّا دانست.

چنين استكه گذشته از غزلهاي استثنائي مشهور، مانند غزل «كي رفته‌اي زدل كه تمنا كنم ترا» از فروغي بسطامي، يا غزل «طاعت از دست نيايد گنهي بايد كرد» از نشاط اصفهاني، يا غزل «غمت در نهانخانة دل نشيند» ازطبيب اصفهاني، يا غزل «چون نور كه از مهر جدا هست و جدا نيست» از عبرت نائيني، در مجموع كار هيچ شاعري را نمي‌توان پذيرفت.

دكترغلامحسين يوسفي

ترجومه : عليرضا ذيحق

" شهريار " ين شعر لريندن ترتيب وئريلميش بالاجا بير مجموعه ، 1308 – نجي گونش ايلينده ، ايلك دفعه اولاراق جيبي قطعينده چاپ اولدو و چوخ چكمه دن اونون ايكينجي چاپي 1314 – نجي ايلده  يئني دن ياييلدي.

بو مجموعه ده شهريارين " كؤينه يين قوخوسو  ،  بير گئجه "قمر " له  ، منيم شهريار ليقيم ، يانيب ياخيلماق ، شاعيرانه مسافرت " و بير سيرا بئله نكي گؤزل وآخيجي شعر لري وار ايدي و استاد ملك اشعراء بهار ، ديوانا يازديقي قيسا جا مقدمه ده ، شهرياري ائله بير جوان تانيتديرير كي " دولغون استعداد و يوكسك قريحه سي " واردير و " سئويملي يئني بير سبك " ايله "چوخ ياخشي و عالي گله جه گي "  اولا جاق دير.

بو ايل لرده شهريار " طب " فاكولته سينده دانيشجو اولوب گنج ليك ايل لريني كئچير تسه ده ، اونون شعري اؤز تأثير قووه سي له بؤيوك ادبياتچي لارين نظريني جلب ائديري. ايل لر اؤتوري و بالا – بالا "شهريار" تخلصي اونون حقيقي آدي سيد محمد حسين بهجت تبريزي ني بوسبوتون اؤز تأثير دايره سينه آليب شهريارين شعري و آدي ديل لر ازبري اولور. اونون چوخ جيلد لي و حجم لي ديواني ، نئچه يوللار چاپ اولار كن عؤمرونون سونونا جان ( 1285- 1387) چوخ آدلي و آد سان صاحيبي ايدي.

مفتون اميني

... مرحوم شهريار از نظر قدرت تخيل بخصوص خيالپردازي رمانتيك و نيز از نظر وسعت احاطه بر مقدار زيادي لغات و عبارات مستعمل فارسي نه تنها در بين شاعران كلاسيك امروز بلكه در ميان گذشتگان هم انصافاُّ بلانظير و ممتاز است. وجه امتياز ديگر شهريار اين است كه ايشان به عنوان نخستين شاعر سنتي معروف و محبوب ايران، تحول انقلابي در شعر امروز را كه به سالاري و هنرداري نيما يوشيج بود، اگر چه در دايرة محدودي پذيرفته‌اند، اما همين پذيرش در مدار بسته كه همراه با سرودن  اشعاري از قبيل «اي واي مادرم» و «پيام به انشتين» و «نقاش» و غير هم بوده در پيشبرد كار تحول بسيار مؤثر افتاده چنانكه مي‌توان گفت اگر ايشان فداكاري و پيشقدمي نمي‌نمودند بسياري از اساتيد رسمي و اسمي ديگر جرأت پا گذاشتن در اين دايرة آتشين كه از قضا براي همه گلستان خيال نگشته، نداشته‌اند.

دكتر عباسعلي رضائي

 سال 1336 بود و من در كتابخانة ملي تبريز كار مي‌كردم. همان كتابخانه‌اي كه الان ساختمان آن تخريب شده و زمينش به صورت بخشي از مصلي درآمده و نيز كتابهاي آن به ساختماني در محوطة باغ گلستان تبريز انتقال يافته است. آن سالها مردم تبريز پول جمع كرده بودند و براي شهر خودشان كتابخانه‌اي بنا كرده بودند تا مركز فعاليت‌هاي فرهنگي بشود والحق هم كتابخانة ملي جاي بسيار مناسبي شده بود و علاقمندان به كتاب و مطالعه در آن محل جمع مي‌شدند و مي‌خواندند و مي‌آموختند. بعدها افرادي از همان كتابخونها خودشان نويسنده و اديب و محقق شدند و آثار ارزنده‌اي پديد آوردند. ياد همه‌شان بخير.

بلي، روزي در اوايل پائيز همان سال درِ كتابخانه را صبح باز كردم و طبق معمول مشغول مرتب كردن كتابها در قفسه‌هاي مخزن كتاب بودم كه شنيدم درِ اطاق مجاور مخزن را مي‌زنند. رفتم و در را باز كردم و ديدم مرد سپيد موئي با جامه داني كوچك در دست وارد شد و از من پرسيد: «آيا منزل شهريار را مي‌شناسيد؟»

مهدي برهاني

شهريار در شمار شايسته‌ترين شعرايي است كه در زمينة انواع شيوه‌ها و قالبهاي شعري تجربه‌هاي غالباُّ موفق داشته و همه را نيز با بي‌پروايي به دست انتشار سپرده است. اما شهرت شهريار بيشتر به خاطر غزليات غنائي اوست كه پيرامون اين نحلة شعرش، كم و بيش، اظهار نظرهائي شده است و ما در اينجا، به همين روي، به مثنوي‌هاي شاعر مي‌پردازيم. و آنهم نه به همة آنها، كه فرصتي بيش از اين مي‌خواهد.

مثنوي‌هاي شهريار هر چند بخش وسيع و مهمّي از مجموعة فعاليتهاي ادبي او را در برنمي‌گيرد. با اينهمه، براي بحث و بررسي فرصت‌هاي فراواني را فراهم كرده است.

اصولاُّ مثنوي قالبي است كه دست و بال شاعر را در انعكاس انديشه‌اش باز مي‌گذارد به همين روي مجموعه‌هاي بزرگ داستاني و حماسي كه نياز به طرح مسائل گوناگون دارد در قالب مثنوي ريخته شده است. و با آنكه شهريار عمدهُّ شاعري غزلسرا بوده، با اينهمه او را در مثنويهايش مي‌توانيم، عريان‌تر و ناب‌تر ببينيم. افزون بر اين، با نگرش به يكي دو مثنوي، مي‌توان بيشتر ويژگيهاي سبك و روش هر شاعر را نشان داد، و مشت را نمونة خروار دانست. به عكس ساير صنوف شعر، كه براي درك روش شاعر، بايد كل آثار او را مورد بررسي قرار داد، تا اخذ و اقتباس، تأثيرپذيري و نيز ابداعات و ابتكارات شاعر روشن شود. در زمينة مثنوي كار آسان‌تر است. با اين نگرش بود كه مثنوي‌هاي شهريار را مورد مطالعه قرار داديم، تا به پاره‌اي از ويژگيهاي سبك شعر او اشاراتي داشته باشيم.

نخستين نكته كه از نگريستن به شعر  اين شاعر جلب نظر مي‌كند، در آميختگي زبان اديبانهبا زبان كوچه و بازار است. به دو بيت زير كه ملايم و اديبانه است بنگريم:

عشق اي همساية آوارگي             عشق اي سرماية بيچارگي

عشق اي زندان تاريك بلا                عشق اي زنجير پاي مبتلا

در اين دو بيت مي‌توان به روشني ديد كه بيان لطيف عاشقانه، روان است و از گويش عادي جدا نيست. شعر صنايع و بدايع عمده‌اي ندارد. اما كلامي گويا، رسا و دلنشين است. از همين حال و هواي اديبانه، شهريار پا به زبان كوچه و بازار مي‌گذارد:

راحت از بار غم دل كن مرا                        يا بكش يكباره يا ول كن مرا

گيج و گول و ابله و خل كرديم                    لات و لوت و آسمان جل كرديم

علي دشتي

... چند شب قبل در محفل بزرگي بوديم. «ايران جوان» سي و سومين جشن ساليانة خود را مي‌گرفت. در ضمن برنامة جشن، يكي از خوانندگان معروف تهران را نيز دعوت كرده بودند كه با صداي رسا و حنجرة قادر خود همة حضار را مسحور كرد ولي غزلي كه خواند به نظر من عجيب آمد. يك بيت آن به واسطة تكرار و فرط غرابت به يادم مانده است:

مژه سوزن رفو كن، نخ آن زتار مو كن

كه هنوز وصلة دل (يا پارة دل) دو سه بخيه كار دارد

حضار كه يك عده از نخبة اهالي تهران بودند دست زدند به طوري كه خوانندة محترم مجبور شد دوباره آن شعر را بخواند و دوباره حضار براي او دست زدند.

آيا در ميان مردمي كه شعر به اوج زيبائي خود رسيده است و هيچ ملتي به اين درجه از غناء ادبي نرسيده است، ملتي كه حافظ و سعدي و مولوي و فردوسي و نظامي و فرخي و خيام و مسعود سعد و عطار و ناصر خسرو و منوچهري و صدها شاعر درجه دوم و سوم آنها را دارد؛ ملتي كه در دورة انحطاط ادبي امثال مشتاق، هاتف، نشاط، فروغي پرورانده است و تمام طبقة متوسط جامعه دعوي شعر و ادب دارند و غالباُّ وقتي از خانمي كه دعوي ذوق و ادب دوستي مي‌كند مي‌پرسند كدام شاعر را بيشتر دوست مي‌داريد، حافظ را نشان مي‌دهد و آدم با نظر تمجيد به او نگاه مي‌كند كه زبان جادوگر اين سراينده را فهميده، وسعت فكر و نظر و ظرافت تخيل و استحكام لفظ او را تشخيص داده است در يك همچو جامعه آيا به نظر عجيب نمي‌آيد كه خوانندة ماهري اين شعر را انتخاب كند و حضار را هم منقلب كند؟ شما آن را بر چه حمل مي‌‌كنيد؟

 برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

كنگره بزرگ شعراي ايران از هفدهم تا نوزدهم آبان ماه در تبريز تشكيل مي‌شود. سرپرستي جلسات به عهده استاد محمدحسين شهريار است.

استاد شهريار به خبرنگار اطلاعات در تبريز گفته است: تشكيل جلسات متعدد كنگره براي احياي زبان و ادبيات فارسي و حفظ تداوم شعر امروز امري ضروري است من گرچه پير و شكسته شده‌ام ولي آماده‌ام آخرين رمقم را بكار بندم تا وظيفه ميزباني را خوب به انجام برسانم.

اطلاعات، چهارشنبه 11 مرداد ماه 1351، شماره 13864.

استاد شهريار: عده‌اي نخوانده ملا شده‌اند

خبرنگار ما از تبريز گزارش داد:

استاد محمدحسين شهريار ديشب ضمن يك سخنراني در سمينار زبان و ادبيات فارسي گفت:

ـ شعر در حقيقت جوهر احساس سرايندة آن است و از درون شاعر سرچشمه مي‌گيرد، بايد سعي شود كه جملات «شعر» درست باشد. كسي كه احساسات دروني او زياد باشد، مي‌تواند جمله‌بندي كند، و جمله‌بندي مظهر احساسات است.

جمله‌بندي اشعار بايد بسيار لطيف باشدومانند نردباني [است] كه بسيار پله دارد و شاعر روي يكي از پله‌ها[ي] آن ايستاده است.

استاد شهريار اضافه كرد: قاآني مي‌گويد: «بيت سعدي مثل ستاره مرا ميخكوب كرده است.» در دورة ما يك عده خواسته‌اند نخوانده «ملا» بشوند و شعر بگويند و مانند سعدي و حافظ شوند. بر فرض كه كسي توانست چند بيتي لطيف ارائه دهد، ولي اين دليل نمي‌شود كه گوينده اين چند بيت شاعر از آب دربيايد. شعر آزاد از نظر صورت تازگي ندارد. اين نوع اشعار را نبايد «شعر نو» گفت. البته اگر محتواي اين اشعار هم نو بود، مي‌توان آن را شعر نو گفت وگرنه شعر نو نيست. موسيقي ما هم همينطور است. براي آموختن و يادگيري موسيقي سي تا چهل سال وقت لازم است. شعر ما هم به همين كيفيت است. هر چيزي بايد زمان لازم از آن گذشته باشد تا به درجة كمال برسد. هر كسي كه اندكي زحمت بكشد، سعدي و حافظ نمي‌شود، ولي هر كس ذوق طبيعي داشته باشد، مي‌تواند آن را دنبال كرده و پرورش دهد، ولي زود هم نبايد متوقع باشد كه شاعري زبردست از آب درآيد.

اطلاعات، پنجشنبه 12 مرداد 1351 شماره 13865.

 برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

شنيدم و نيز در روزنامه‌ها خواندم كه شهريار به رياست كنگره‌اي به نام كنگرة شعر انتخاب شده و ضمن اطلاعيه‌اي از شاعران معاصر درخواست كرده است كه بر وي منّت بگذارند و در فصل پائيز براي شركت در اين كنگره به تبريز بروند. قدم اين شاعران بر روي چشم شاعر آذربايجاني خواهد بود.

مخالفت با شهريار مخالفت با مردم است

صادق الف

آقاي دكتر براهني، قلم تيز را براي مظلوم‌كشي به تو نداده‌اند، چرا از پشت به همشهري پيرت خنجر مي‌زني؟ قلم تيز را به تو نداده‌اند كه در دست بچرخاني و هر جا كه نرم‌تر است فرود آوري. دكتر جان، قلم را با ساطوره اشتباه گرفته‌اي.

تو مدعي هستي كه شهريار تنها چند غزل ساخته است كه براي دنيا و آخرتش كفايت مي‌كند، هذيان دل و اي واي مادرم و حيدربابا را شعر نمي‌داني!؟

كي به شما اجازه داده است كه شهريار را مرده اعلام كنيد؟ شهريار كه سالها در آب و هواي شعر معاصر زيسته است و به گردن انبوهي از شاعران امروز حق دارد، شهرياري كه صفا و صميميت و خلوص نيتش را در هيچ يك از شاعراني كه تو علم‌شان كرده‌اي سراغ نمي‌توان گرفت،  شهرياري كه سال‌ها براي مردم سرود و هنوز كه هنوز است صداي رساي او از همه سوي فضا مي‌آيد كه: «فرهنگ ما براي جهالت فزودن است»...

اولاُّ آنطور كه ادعا مي‌كني هنوز هم كه هنوز است عهد شهريار نگذشته است. اگر فكر مي‌كني او صرفاُّ يك غزل‌سراست و ديگر روح از قالب اين قالب پريده است و غزل ساختن نشان عجز و عقب‌ماندگي است، چرا با منوچهرخان آتشي درنمي‌افتي كه در چند شماره‌ي تماشا همين چندي پيش كوشيد تا نشان دهد هنوز عهد غزل سر نيامده و شاعران طراز اول معاصر هم عقيده‌ي او را تائيد كردند. لابدي چون مي‌داني شهريار آن قدر مناعت طبع دارد كه حرفهايت را بي‌پاسخ گذارد و ديگران ندارند. شاعري درست، و نقد درست، اما به كسي مثل شهريار كه هنوز بيشتر شعرخوانها دوستش دارند و احترامش مي‌گذاردند، چرا بي‌احترامي مي‌كني؟

ابراهيم صهبا

اين دفعه لبة تيز انتقاد دكتر براهني متوجه استاد محمدحسين شهريار هم ولايتي محترم ايشان ودوست عزيز بنده شده است.

هيچكس منكر قلم و استعداد دكتر براهني در زمينهً انتقاد نيست ولي در اين مرد برخلاف انتظار، ايشان ديگر تندي را از حد گذرانيد بودند.

به عقيده من استاد شهريار به دلائل زير واجد كمال صلاحيت براي رياست كنگرة شعر تبريز مي‌باشد:

1ـ سوايق طولاني ادبي كه ملازم با پيش‌كسوتي ايشان مي‌باشد.

2ـ سرودن اشعار شيوا در هر زمينه از غزل، قطعه، قصيده، طنز، شعر نو.

3ـ رعايت ميزباني ايشان در شهر تبريز بلكه در تمام خطة آذربايجان .

4ـ مراعات سن و سال و شيخوخيت استاد شهريار.

5ـ محبوبيت زيادي كه اشعار شهريار نه تنها در تبريز و آذربايجان بلكه در تمام ايران دارد.

براي اثبات محبوبيت ايشان خاطره‌اي كه از مسافرت اخير تبريز خود دارم نقل مي‌كنم:

من چندي پيش به علت تكشيل كنگره لاينز به تبريز رفتم كه از حسن تصادف «استاد شهريار» را هم به همان كنگره دعوت كرده بودند. وقتي نوبت سخن به «اميرحسين پاشا بهادري» رئيس باشگاه صائب لاينز تبريز رسيد او در ضمن سخنراني خود گفت: هر شهري براي خود افتخارات مخصوصي دارد و افتخار شهر ما نيز همچنين «استاد محمدحسين شهريار» مي‌باشد كه غريو تحسين سالن كنگره را فرا گرفت. حضار از شهريار خواهش كردند چند قطعه از اشعار خود را بخواند. من همانطوريكه در همان روزها در مجلة اطلاعات هفتگي اين موضع را نوشتم، تاكنون نديده‌ام در هيچ مجلسي براي هيچ شاعري اين اندازه ابراز احساسات كرده باشند.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

استاد وحيد دستگردي يكي از دوستان صميمي پدر من مرحوم نظام همايون (سرهنگ) بود و هميشه تا آنجا كه به ياد دارم و در خاطراتي كه نوشته‌اند همه جا يادآري دوستان يكدل و صميمي خود منجمله وحيد دستگردي به چشم مي‌خورد.

ناگزير مقدمتاُّ بايد متذكر شوم همسر من آقاي دكتر علوي در آذربايجان استاد دانشگاه بود و من هم در اداره آموزش و پرورش آنجا رياست مدرسه فرخي را به عهده داشتم و مدت چهار سال در آن منطقه زندگي مي‌كردم (از سال 1329 تا 1333) طبعاُّ دوستان زيادي در آنجا براي خود كسب كرده بوديم؛ در تابستان سال 1346 براي ديدن دوستان خود سفري به آذربايجان كرديم.

در اين سفر شنيدم استاد شهريار در تبريز مي‌باشد. به اتفاق همسرم منزلش را جستجو كرديم و اجازه خواستيم كه استاد را ملاقات كنيم خانمي كه درب را به روي ما باز كرد اظهار داشت كه استاد گوشه‌نشيني اختيار كرده و كسي را نمي‌پذيرد.

پافشاري نمودم و گفتم به استاد بگوئيد من از راه بسيار دوري آمده‌ام و مايلم شما را زيارت كنم و البته به من اجازه خواهند داد.

اگر «حیدربابا» نبود...

رقیه ندیری

دست‏هایت را دور «حیدربابا» قلاب می‏کنی؛ تا سنگ‏ها و چشمه‏ها و گل‏هایش در تو حلول کنند. «حیدربابا» تو را شاعر می‏کند و تو او را به جاودانگی آشیل می‏رسانی. در آن پلک می‏زنی، تصویر می‏آید؛ تصویر پیرهنی از ابر، باران، صدای مؤذن، پنجه‏های حنابسته دخترکان و... این همه، گذشته توست. زادگاهت، حیدرباباست؛ در آن دویده‏ای، خندیده‏ای، گریسته‏ای و صدای ساز عاشق‏ها را سر کشیده‏ای.

حیدربابا تو را شاعر روستا کرده است و تو همه شاعرانگی‏ات را در آن قاب گرفته‏ای.

اگر حیدربابا نبود، تو در تاریخ گم می‏شدی و زمان، عاشقانه‏هایت را به فراموشی می‏سپرد.

اگر حیدربابا نبود، به اوج نمی‏رسیدی و احساس ترد آذری‏ات، این سان زلال و شفاف نمی‏جوشید.

روح نامیرای عاشق

شاعر شور و مستي

ليلا سبزه علي

استاد سيد محمد حسين بهجت تبريزي، شاعر پرآوازه معاصر ايران است كه در شعر خود به «شهريار» تخلص مي كرده و با چيرگي تمام به زبانهاي «فارسي» و «تركي» شعر مي سروده است. نفوذ معنوي كلام شيرين اين شاعر از يك سو در همه جاي سرزمين پهناور ايران بر سراچه دل كوچك و بزرگ، زن و مرد، پير و جوان نشسته و هر ايراني غزلي،  قطعه اي و يا لااقل بيتي از «شهريار» بر لوح خاطر خويش سپرده است و از سوي ديگر آوازه شهرت اين عاشق دلسوخته از فراسوي مرزهاي ايران به سرزمين هاي ديگر و بويژه كشورهاي ترك زبان رسيده و سخنان دلنشينش روشني بخش دل شيفتگان گشته و هر ترك زباني كه منظومه حيدرباباي او را شنيده منقلب گشته و بر روح لطيف و دل باصفا و هنري همتاي او آفرين گفته است.
شهريار كيست؟
نام او سيدمحمدحسين بهجت تبريزي است. در اوايل شعري «بهجت» تخلص مي كرد و بعداً دو بار با فال حافظ تخلص خواست كه دو بيت زير شاهد از ديوان حافظ آمد و خواجه تخلص او را «شهريار» تعيين كرد:
«چرخ سكه دولت به نام شهرياران زد
روم به شهر خود و شهريار خود باشم»
و شاعر ما «بهجت» را به «شهريار» تبديل كرد و به همان نام معروف شد.
وي فرزند يكي از وكلاي درجه اول تبريز و اهل علم و ادب آذربايجان به نام حاج ميرآقا خشكنابي در شهريور ماه ۱۲۸۳ شمسي (به روايتي ۱۲۸۵ شمسي) در تبريز ديده به جهان گشود.

سید علی‏اصغر موسوی

شهریارا بی‏حبیب خود نمی‏کردی سفر

این سفر راه قیامت می‏روی؛ تنها چرا؟!

سکوت، معراج شاعر است؛ از خاک به افلاک، از افلاک تا جوار حضرت دوست «جلّ جلاله».

با سکوت شاعر، این بار، دیگر شعر است که بر زبانِ زمان جاری می‏شود و با ضمیر ناخودآگاهِ شاعر شروع به گفتن می‏کند:

کیست این پنهان مرا در جان و تن            کز زبانِ من همی گوید سخن

مرگ شاعر، آغازی دوباره است؛ آغاز در طول زمان! آغازی به وسعت آینده!... و اینک، سوگ شاعری که هنوز نغمه‏های سه تارش، گیسوان سپید «حیدر بابا» را به رقص وا می‏دارد! بگذار دخترکان سرخ پوش تابستان، سیاه پوش مرثیه‏های سوگ تو باشند، ای رفته تا آن سوی آبی‏ها!

گفت‌وگو با شرارة خشكنابي ، برادرزادة استاد شهريار

آخرين روزهاي شهريار در بيمارستان مهر

اشاره:

خانم شرارة خشكنابي دختر برادر استاد شهريار است كه در اكثر روزهاي پاياني عمر استاد شهريار در بيمارستان مهر تهران حضوري مستمر داشته است. اگرچه به گفتة خودش پيش از آن نيز وي بارها و بارها براي ديدار عموي خود ـ اين شاعر بزرگ و پرآوازة كشورمان ـ عازم تبريز مي‌شده است و در كنار استاد به سر مي‌برده است، اما نقل خاطرات او از آخرين روزهاي عمر پرثمر استاد شهريار شنيدني و خواندني است و او در گفت‌وگويي كوتاه به بخشي از تصاوير و رفتارهاي استاد شهريار در روزهاي پاياني عمر اشاراتي كرده است.

*خانم خشكنابي، لطفاً بفرماييد كه زمان بستري شدن استاد در بيمارستان مهر تهران،‌شما چند سال داشتيد؟

ـ من آن روزها 20 سال داشتم و مشغول تحصيل و آماده شدن براي شركت در كنكور سراسري سال 67 بودم.

*شما چه زمان‌هايي اجازه داشتيد در كنار تخت استاد در بيمارستان ملاقات داشته باشيد؟

ـ معمولاً هر روز عصر در وقت ملاقات بيماران؛ ولي پرسنل بيمارستان مهر به ما محبت ويژه‌اي داشتند و گاهي تا ساعت 8 الي 9 شب نزد استاد مي‌مانديم.

استاد شهريار دار فاني را وداع گفت

استاد مير محمدحسين شهريار، شاعر معاصر آذربايجاني، صبح امروز در بيمارستان دار فاني را وداع گفت.

استاد شهريار در سال 1283 در تبريز متولد شد. پس از تحصيل در دارلفنون، به مدرسه‌ي طب وارد شد و تا كلاس آخر مدرسه را طي كرد، ولي در اثر غليان احساسات ادبي و جوشش عواطف شاعرانه، تحصيل طب را ناتمام گذاشت و به شاعري روي آورد.

شهريار از زمره‌ي بهترين غزلسرايان معاصر بود و گفته‌اند كه در فن غزل، در اين عصر كسي به پايه‌ي او نرسيد. شهريار، خود را شهريار غزل خوانده بود.

بر ديوان شعر او كه به سال 1310 به چاپ رسيد، استاد ملك‌الشعراء بهار، طي مقدمه‌اي تقريظي نوشته و مقام شهريار را در شعر، شامخ دانست. در آن هنگام شهريار، 27 سال داشت و انتشار ديوان شعر، او را در رديف مشاهير عالم شعر و ادب قرار داد.

مجموع اشعار او را بيش از 15 هزار بيت هم دانسته‌اند. شهريار، شاعر آذربايجاني، شهر خود تبريز را بسيار دوست مي‌داشت. قدرت شهريار، آن هنگام مشخص مي‌شود كه قصايد او را به زبان پارسي و نيز لهجه‌ي آذربايجاني، مورد بررسي قرار دهيم.

در ارديبهشت ماه 1363، به همت دانشگاه تبريز، كنگره‌ي بزرگداشتي براي او برگزار شد كه در آن، جمعي از فضلاء، علماء و شعراء از مقام استاد تجليل كردند. خود شهريار، در اين سمينار، از سر فروتني يادآور شد كه راضي به زحمت استادان و فضلا نبوده است.

مقام استاد، آنچنان والا بود كه از سوي دانشگاه تبريز، به استادي افتخاري در زمينه‌ي ادبيات فارسي، برگزيده شد.

شهريار، شور و خروش جوشيده از عشق به مردم قهرمان آذربايجان را در «حيدربابا» به تركي متجلي ساخته است كه از جمله‌ي بهترين آثار ادبي در لهجه‌ي آذري است.

مرحوم شهريار از مدتي قبل، به خاطر ابتلاء به برونشيت مزمن در بيمارستان مهر تهران بستري بود كه مورد عيادت رئيس جمهور اسلامي ايران، جناب حجت‌الاسلام و المسلمين خامنه‌اي قرار گرفت.

درگذشت استاد گرانقدر شهريار را به مردم قهرمان آذربايجان و نيز به جامعه‌ي ادب و فرهنگ كشور، تسليت عرض مي‌نمائيم.

روزنامة اطلاعات ـ يكشنبه 27 شهريور ماه 1367 ـ شماره 18565.

 هيأت دولت از شخصيت شاعر فقيد استاد شهريار تجليل كرد

... درجلسة امروزهيأت دولت از شخصيت شاعر ارزشمند مرحوم شهريار تجليل شد و فقدان وي ضايعه‌اي اندهبار براي جامعة انديشمندان و هنردوستان كشور توصيف شد.

1367 ـ شماره 18565روزنامة اطلاعات ـ يكشنبه 27 شهريور ماه1367 ـ شماره 18565.

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید

فريدون مشيري

پانزده سال پيش كه شهريار در تهران به سر مي‌برد دوستاني داشت كه به تفاوت ده يا بيست يا سي سال تمام با او و ديگر دوستي داشتند. در اين ميان استاد صبا، نيما يوشيج، حسين تهراني، جعفر اخوان، عبادي، عبدالله خان دوامي و هوشنگ ابتهاج از همه بيشتر به او نزديك بودند و در چند سال آخر اقامت شهريار در تهران اين چند تن غالب اقات خود را با هم مي‌گذراندند. از اين ميان صبا و نيما هفت، هشت سال است كه در گذشته‌اند ولي جاي آنها همه جا و بخصوص در اين جمع به خوبي محسوس و معلوم است.

چندي پيش كه شهريار براي شركت در كنگره شاعران و نويسندگان به تهران دعوت شد در اولين ديدار از سايه و من قول گرفت موجبات ديدار او را با حسين تهراني و عبادي و اخوان فراهم كنيم. از همان روز دست به كار شديم و بالاخره هفتة گذشته شهريار و حسين تهراني و جعفر اخوان و سايه و نادرپور در كلبة محقر مخلص دور هم جمع شدند: استاد عبادي به علت مسافرت در اين جمع شركت نداشت.

شهريار تازه وارد اتاق شده بود و چون شنيده بد كه مخلص نواري از صبا دارد كه صبا در آن آهنگ معروف ديلمان و شوشتري را با ويلن نواخته و خودش هم صحبت كرده از من خواست تا ضبط صوت را باز كنم.

درست در لحظاتي كه موسيقي عميق و بي‌نظير صبا در فضاي اتاق پيچيد حسين تهراني و جعفر اخوان از در وارد شدند. و اين هر سه همديگر را تنگ در برگرفتند. سرها را به هم تكيه دادند دستها را بر شانة هم گذاشتند و به هيئت اجتماع، هاي هاي گريستند و موسيقي صبا در فضا اوج مي‌گرفت.

رضا براهني

تو آفتاب تموزي و من چو برف تميز

نگاه كن كه به يك لحظه پاك آب شوم

يادداشتي از يك سفر كوتاه

سعادت عظيمي بود كه شهريار را چند روز پيش مي‌ديدم. نخستين بار بود كه در برابر پيرمرد پاك و پاكباخته مي‌نشستم، شعرش را مي‌شنيديم و برايش شعر مي‌خواندم. هم زماني كه شعر مي‌خواند و شعر مي‌شنيد، و هم موقعي كه درباره شعر سخن مي‌گفت، گوئي به چيزي جز شعر نمي‌انديشد. و من كه در برابر او نشسته بودم، اعتقاد يافتم به اينكه اين مرد از اعماق روحش اسير احساس و جاذبه و قدرت كلمات است و ونفس و ذات و جوهر شعر را در هر قالبي كه باشد، به خوبي درك مي‌كند؛ خواه اين قالب، سيماي پاك و شفاف و اهلي شعر خودش باشد و خواه چهره خشن و وحشي شعر من.

شهريار از بس لاغر شده كه سخت بلند قد مي‌نمايد. همينكه من و مفتون وارد شديم، دست ما را با لطف و گرمي فشرد.

رفت مهر و تسبيح و سجاده و قرآن را جمع كرد و كنار گذاشت و آمد آب جوش در فنجانها ريخت. نارنجي را نصف كرد و با مقداري خرما به ما تعارف كرد. نفري، دانه‌اي خرما برداشتيم و نارنج را در آب جوش فشرديم و بعد من در قيافه شهريار خيره شدم كه نشسته بود و ما را مي‌نگريست و با همان پيژامه و شبكلاه و شال گردن، سخت صميمي و اهلي و در عين حال منزوي و تنها مي‌نمود.

مقدمه کتاب "کلیات ترکی استاد شهریار" به زبان ترکی که در سال 1371 منتشر شده است

بو کرواندان بیر سس قالیرسا بس دیر....

...همیشه چکیندیگی تاسفله باشینا گلمیشدی.فارسجا دیوانی نین مقدمه لرینده هله دوغوم تاریخی نئچه

 روایتلرله درج اولونموشدو. حیدرباباسی ندان توت،آخیرینجی شعرلرینه قدر ترتیب سیز،نقصانلی،تحریفلی،و

 دگیشیک اوخونوب،یازیلمیشدی.

 بیر گون:

 «من علی اوغلویام،آزاده لرین مردی،مرادی»

 مصراع سینداکی من «علی اوغلویام» سؤزو  هانسی حکومتین و تفکرونسه خوشونا گلمه ییب «من ائلین

اوغلویام » حالینا صالینمیشدی.همین «سهندیه» منظومه سینده:

 «وحی دیر شعری ملک لردی پیچیلدار قولاغیندا

 آیه لردیر دوداغیندا...»

برای مشاهده متن کامل بر روی (( ادامه متن )) کلیک کنید